Vậy làm sao để chọn được một con mái “vàng”? Cách nhận biết gà mái chọi hay không phải là xem vảy, mà là xem xét tông dòng, ngoại hình và thần thái. Trong bài viết này, tôi sẽ chia sẻ những bí quyết thực tế nhất để anh em chọn được một con mái nền (mái đúc) ưng ý, đặt nền móng cho cả một dòng gà chiến sau này.
Tại Sao Gà Mái Quan Trọng Hơn Gà Trống?
Như tôi đã nói, các cụ có câu “chó giống cha, gà giống mẹ”. Câu này đặc biệt đúng với gà chọi. Con gà trống có thể cho vóc dáng, đòn lối, nhưng con gà mái mới là thứ quyết định “máu”, tức là sự gan lì, khả năng chịu đòn và bản năng chiến đấu.
Một con mái tốt sẽ truyền cho con nó sự lì lợm, “đứng khuya” (chịu đòn tốt). Một con mái nhát, dù có cản với trống dữ cỡ nào, con nó ra trận hễ đau một chút là bỏ chạy. Vì vậy, trong giới chơi gà chuyên nghiệp, người ta săn lùng mái hay còn hơn cả trống.
Trong kinh nghiệm của tôi, những con mái gốc thật hay, nổi danh nhiều đời, chủ nhân “sống nuôi chết chôn”, ai mua giá cao bao nhiêu cũng không hề bán. Họ chỉ chia sẻ cho anh em thật sự thân tình. Đó mới là tài sản thật sự.
Tiêu Chí “Vàng” Để Nhận Biết Gà Mái Chọi Hay
Khi chọn gà trống, anh em có thể xem vảy, xem lông. Nhưng chọn gà mái thì hoàn toàn khác. Anh em phải tập trung vào 3 yếu tố cốt lõi sau:
1. Tông Dòng & Nguồn Gốc (Quan trọng nhất)
Đây là yếu tố tiên quyết. Một con gà mái chọi hay bắt buộc phải là gà “rặt giống nòi” và có “danh tiếng nhiều đời”.
- Rặt giống: Tuyệt đối không chọn gà lai tạp. Gà mái phải thuần dòng, không pha máu gà thịt hay gà kiểng.
- Dòng dõi tốt: Phải biết rõ nguồn gốc con mái. Nó là con của con mái nào, dòng đó có tiếng là gan lì, chịu đòn tốt không? Nếu anh em mua một con mái không rõ nguồn gốc, chỉ thấy nó “dữ” thì rủi ro rất cao.
Lời khuyên của tôi: Hãy cố gắng tìm đến những trại gà uy tín, những sư kê có tiếng. Thà bỏ ra số tiền lớn để sở hữu một con mái có “bảng thành tích” gia đình rõ ràng, còn hơn mua rẻ vài con mái trôi nổi về đúc thử.
2. Đánh Giá Ngoại Hình (Nền Tảng Thể Chất)
Sau khi đã yên tâm về tông dòng, chúng ta mới xét đến ngoại hình. Một con mái tốt phải có ngoại hình cân đối, khỏe mạnh để đảm bảo khả năng sinh sản và di truyền thể chất tốt. Tiêu chuẩn cũng khắt khe như chọn trống, bao gồm:
- Tổng thể: Thân mình gà mái phải “bầu bĩnh, vai nở, hông rộng”. Đây là đặc điểm cực kỳ quan trọng cho thấy con gà có khung xương tốt, buồng trứng phát triển, đẻ tốt, con ra sẽ to khỏe.
- Đầu mặt: Đầu thon, mặt lanh lợi, mắt sâu và sáng. Tránh những con mặt ngơ ngác, chậm chạp.
- Cần cổ: Phải to, dài tương xứng với đầu và thân. Cổ to thể hiện sức mạnh.
- Lưng lườn: Lưng rộng, lườn thẳng (lườn tàu), không bị vẹo.
- Chân: Chân vuông, cứng cáp, vảy đều đặn (không cần vảy độc như gà trống, chỉ cần hai hàng trơn, sạch sẽ).
- Ghim: Ghim (hai mẩu xương gần hậu môn) phải cứng cáp và càng khít càng tốt. Ghim khít thì gà con sau này đá đòn chụm, hiểm.
3. Thần Thái và Tính Nết (Bản Năng)
Một con gà mái nòi hay không bao giờ hiền lành. Bản tính của nó phải “rất dữ”. Đây là biểu hiện của dòng máu chiến.
- Hung dữ: Khi bạn lại gần, nó phải thủ thế, gườm gườm hoặc sẵn sàng đá.
- Bảo vệ con: Khi dắt con, nó cực kỳ hung dữ, sẵn sàng tấn công bất cứ ai, kể cả chủ hoặc chó, mèo đến gần ổ.
- Tính đầu đàn: Trong bầy gà mái, nó thường là con đầu đàn, hay đá và bắt nạt những con khác.
Đừng bao giờ chọn một con mái hiền lành, nhút nhát về làm giống. Bản tính đó sẽ di truyền y hệt cho gà con.
Gà Mái “Linh Kê” – Dấu Hiệu Đặc Biệt Cần Tìm Kiếm
Đây là những trường hợp đặc biệt hiếm, nghìn con mới có một. Nếu anh em may mắn sở hữu được thì đó là báu vật. “Linh kê” có thể xuất hiện ở cả gà trống và gà mái.
- Gà Lông Voi: Trên cánh hoặc đuôi gà có một hoặc vài sợi lông rất đặc biệt. Sợi lông này cứng như sợi kẽm, to, hoặc xoắn lại như lò xo. Gà mái mà có lông voi là cực kỳ quý, đúc con ra rất hay.
- Gà Tử Mị: Là gà có tướng ngủ “giả chết”. Khi ngủ, nó nằm duỗi thẳng chân, cánh xòe ra, đầu vươn về phía trước như đã chết. Gà này thuộc hàng “linh kê”, con của nó thường rất tài tình.
Những Sai Lầm Khi Chọn Gà Mái Giống (Cần Tránh Ngay)
Để chốt lại vấn đề, tôi chỉ ra 3 sai lầm mà nhiều anh em dù chơi lâu năm vẫn mắc phải:
- Dùng gà mái tơ (lứa so): Gà mái đẻ lứa đầu (lứa so) tuyệt đối không nên dùng để ấp. Con của lứa này thường yếu, lông giòn, nuôi không đạt. Từ kinh nghiệm của tôi, phải đợi từ lứa thứ hai hoặc thứ ba trở đi, khi gà mẹ đã hoàn thiện về thể chất, mới nên giữ trứng lại đúc.
- Quá tập trung vào vảy: Vảy đẹp, vảy độc chỉ quan trọng với gà trống. Gà mái không cần điều đó. Anh em chỉ cần chọn con có bộ chân sạch sẽ, hai hàng trơn, không dị tật là đủ. Hãy tập trung vào tông dòng và ngoại hình tổng thể.
- Dùng gà mái quá già: Gà mái nòi có thể đẻ trên 10 năm. Tuy nhiên, chỉ nên khai thác giống đến năm thứ 7 hoặc 8. Gà già đẻ ít trứng, và quan trọng là chúng nuôi con rất tệ, con dễ bị diều quạ bắt, còi cọc.
Kết Luận
Việc đúc ra một dòng gà chiến là cả một nghệ thuật đòi hỏi sự kiên nhẫn. Đừng bao giờ vội vàng. Thành công không đến từ một con trống xuất sắc, mà đến từ một con mái nền tảng vững chắc.
Lời khuyên cuối cùng của trang chủ Bj38: Hãy kiên nhẫn tìm kiếm, vì một con mái hay (dòng dõi tốt, ngoại hình chuẩn, tính nết dữ) đáng giá hơn mười con trống đẹp. Đó chính là bí quyết để sở hữu những chiến kê bất bại.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Gà mái chọi hay có cần xem vảy không?
Không. Vảy vóc chỉ quan trọng ở gà trống. Đối với gà mái, yếu tố quan trọng nhất là tông dòng (dòng dõi), tiếp theo là ngoại hình tổng thể (vai nở, hông rộng, ghim khít) và tính nết (hung dữ). Đừng tốn thời gian tìm vảy độc ở gà mái.
2. Gà mái đẻ lứa so (lứa đầu) có dùng đúc giống được không?
Tuyệt đối không nên. Gà con của lứa so thường yếu, “giòn lông” và nuôi rất khó đạt. Theo kinh nghiệm của các sư kê lâu năm, bạn nên đợi từ lứa thứ hai hoặc thứ ba trở đi, khi cơ thể gà mái đã phát triển hoàn thiện, để lấy trứng đúc giống.
3. “Gà giống mẹ” nghĩa là gì?
Đây là câu nói đúc kết của người xưa, nghĩa là gà con sẽ di truyền phần lớn những đặc tính quan trọng nhất từ gà mẹ. Đó là sự gan lì (máu), khả năng chịu đòn, và bản năng chiến đấu. Gà cha (trống) có thể cho đòn lối, nhưng gà mẹ mới là thứ quyết định con gà đó “dám chơi” hay “bỏ chạy”.
