Cách Xem Hậu Độ Gà Chọi. Xem hậu độ gà chọi là nghệ thuật phân tích vảy, ngón, chậu và cựa để dự đoán đòn lối, sức bền và độ may mắn của một chiến kê, dựa trên các nguyên tắc của Kê Kinh. Đây không phải là mê tín, đây là kinh nghiệm xương máu được đúc kết ngàn đời.
Tại Sao Xem Hậu Độ Lại Quan Trọng Đến Vậy? Cách Xem Hậu Độ Gà Chọi
Khi tôi mới tập chơi, tôi cũng từng nghĩ vảy chỉ là vảy. Nhưng Kê Kinh Diễn Nghĩa của Tả Quân Lê Văn Duyệt đã mở mang cho tôi. Xem hậu độ không chỉ là xem vảy, mà là xem cả “thần” của con gà.

- Tiết lộ đòn lối: Nhìn vào vảy, ta có thể biết con gà này chuyên đá mé, đá sỏ, hay là gà chạy quăng.
- Dự đoán sức bền: Một bộ chân tốt (vảy hậu no nê, ngón đủ vảy) là dấu hiệu của gà “đứng khuya”, có thể chịu đựng được những trận đá kéo dài.
- Nhận diện “Thần Kê”: Những vảy quý hiếm như Án Thiên, Vảy Qui, Huyền Châm… là dấu hiệu của linh kê, thần kê, ngàn con mới có một.
Kiến Thức Nền Tảng: Phân Biệt “Văn Kê” và “Võ Kê” Theo Kê Kinh
Đây là sai lầm lớn nhất mà 90% người mới mắc phải: chỉ biết vảy tốt, vảy xấu mà không biết vảy đó thuộc dòng “Văn” hay “Võ”. Kê Kinh phân định rất rõ ràng, và đây là chìa khóa để “cáp” gà (ghép gà).
Gà Văn Thuần (Văn Kê)
Đây là dòng gà thiên về sự lanh lẹ, tinh khôn.
- Đặc điểm: Mã nhỏ mà ướt (mã kim), lông ngời, mồng thường là mồng co hoặc mồng lái.
- Hậu độ (Chân): Đường đất (rãnh giữa hai hàng vảy) phải nhỏ như sợi chỉ. Vảy phải mỏng và trơn láng. Ngón chân dài, thắt nhỏ. Đặc biệt, cựa phải là cựa kim (nhỏ, nhọn) và đóng thấp.
Gà Võ Thuần (Võ Kê)
Dòng này thiên về sức mạnh, đòn đá uy lực, chịu đòn tốt.
- Đặc điểm: Lông khô, mã lại (dựng), mồng thường là mồng chóc, mồng trập hoặc mồng thòng.
- Hậu độ (Chân): Vảy đóng khô, chân nhìn như “gà chết”. Cựa thường đóng trong huyền (gần ngón thới) và nhọn như búa.
Quy Tắc Tương Khắc Cần Nhớ
Kê Kinh chỉ rõ: Văn thuần ăn Võ thuần. Nhưng Võ thuần lại ăn Văn pha. Khi hai con gà “pha” (lỡ văn lỡ võ) gặp nhau, con nào thắng là nhờ vảy. Đây là lý do tại sao anh em phải hiểu rõ gà mình thuộc dòng nào trước khi xem vảy.
Cách Xem Hậu Độ Gà Chọi Chi Tiết Từ A-Z
Khi đã cầm con gà trên tay, tôi luôn xem theo 3 bước. Kê Kinh dạy rằng: “Gà hay thất cách ắt là phải thua”. “Hiệp cách” (tổng thể) phải đi trước. Đừng bao giờ thấy một cái vảy quý mà bỏ qua tổng thể yếu kém.

Bước 1: Xem Tổng Thể (Hiệp Cách)
Một bộ hậu độ tốt trước hết phải “hiệp cách”:
- Dáng chân: Phải là chân vuông (sắc cạnh), khô ráo, gân guốc.
- Chậu (Bàn chân): Chậu phải nhỏ, thắt (chỗ giáp các ngón). Gà chậu thắt thì xoay trở, ra đòn cực kỳ lanh lẹ. Gà chậu to thường chậm chạp.
Bước 2: Xem Hàng Vảy (Tiền & Hậu)
- Hàng Tiền (Nội & Ngoại): Lý tưởng nhất là “Hai Hàng Trơn”. Vảy phải đóng đều đặn, rõ ràng, khít nhau, không nứt nẻ, đóng thành hình chữ “nhân” (人) từ trên xuống.
- Hàng Hậu (Hậu cước): Phải “liên lộ song song” (thông một đường). Quan trọng nhất là vảy hậu phải no nê, đầy đặn và chạy qua khỏi cựa. Kê Kinh nói vảy hậu no nê qua cựa thì gà mới bền sức, đứng khuya được. Nếu vảy hậu thiếu (không tới cựa) là gà xấu, đừng nuôi.
Bước 3: Xem Ngón Chân (Độ Bền)
Đây là chi tiết nhiều người bỏ qua. Số lượng vảy trên ngón chân quyết định sức bền và thế đứng của gà. Gà thiếu vảy ngón thì đứng không bền, dễ té, mau mất sức.
- Ngón Chúa (Ngón giữa): Phải có 19 vảy trở lên.
- Ngón Nội: Phải có 14 vảy.
- Ngón Ngoại: Phải có 14 vảy.
- Ngón Thới: Phải có 7 vảy trở lên (ngón thới cũng là một vũ khí lợi hại).
Giải Mã Các Vảy Quý (Linh Kê – Thần Kê)
Sau khi đã đạt 3 bước trên, chúng ta mới bắt đầu “soi” vảy quý. Dưới đây là những vảy quý nhất mà kinh nghiệm của tôi và sách vở đều công nhận.

Nhóm Vảy Hàng Đầu (Nghìn con có một)
- Án Thiên (Ấn Thiên): Là một vảy lớn, đóng sát gối (hàng vảy đầu tiên tính từ gối xuống). Gà có vảy này được xem là “gà trời”, mạng cực lớn, rất hiếm. Gặp gà này, dù giá nào cũng nên mua.
- Vảy Qui (Lát Chĩ): Chân gà có ba hàng vảy nhỏ, hàng vảy giữa có hình dạng như lát chĩ (hình thoi). Đây là gà cực dữ.
- Vảy Vấn Sáo: Vảy hàng ngoại vấn (lấn) qua hàng nội, đóng từ gối xuống sát chậu. Đây là loại gà dữ, cực hiếm.
Nhóm Vảy Tài (Đòn Độc, May Độ)
- Huyền Châm: Là một vảy nhỏ (như mũi kim) đóng ngay cựa. Gà có vảy này hay đâm, đòn cực độc, thường đâm đui mắt đối thủ.
- Tam Tài: Là bộ ba vảy quý đi liền nhau. Ví dụ: Tam Tài Huyền Châm (3 vảy huyền châm), Tam Tài Án Thiên (3 vảy án thiên liền nhau). Gặp gà có vảy này là may mắn lớn.
- Hổ Đầu: Là một cái “dặm” (vảy nhỏ) đóng ở ngay đầu ngón chúa. Đây là vảy của linh kê, gà rất độc, gặp nên tránh.
- Nhật Nguyệt: Gà có hai cựa: một cựa đen, một cựa trắng. Gà này ra đòn dữ dằn, hiểm hóc.
Các Vảy Xấu Tuyệt Đối Không Nuôi (Kinh nghiệm thực chiến)
Anh em phải nhớ, công nuôi một con gà rất cực. Thà không nuôi, chứ nuôi phải gà vảy xấu thì chỉ tốn lúa, tốn công vô ích. Kinh nghiệm của tôi cho thấy mấy loại vảy này tuyệt đối phải tránh:

- Gối Nát, Sổ Nội, Sổ Ngoại, Bể Biên: Vảy đóng lộn xộn, nát ở gối hoặc bể ở hàng biên. Đây là dấu hiệu gà lai, gà không rặt giống, đá không ra gì.
- Vảy Ém: Rất nhiều người lầm vảy này với Huyền Châm. Vảy Ém cũng là vảy nhỏ nhưng đóng dưới cựa. Gà có vảy này thường thua lăng (thua oan uổng), không nên nuôi.
- Khai Vuông Tám Vảy (hoặc Xổ Chậu Tám Vảy): Gà khai vuông (vảy ở cựa chia 4) mà có 8 vảy là gà đã xuống bổn, gà vớt, đừng nuôi. (Khai vuông 6 vảy thì tốt).
- Vảy Hậu Thiếu: Như đã nói ở trên, vảy hàng hậu mà không chạy qua khỏi cựa là gà yếu sức, không thể “đứng khuya”.
Kết Luận
Xem hậu độ gà chọi là cả một nghệ thuật đòi hỏi kinh nghiệm và sự tinh tường. Anh em phải luôn nhớ lời khuyên của tôi: Luôn xem “hiệp cách” (tổng thể) trước khi xem vảy. Một con gà chân yếu, lườn vẹo nhưng có vảy Án Thiên thì cũng là đồ bỏ đi.
Đừng bao giờ cuồng tín chỉ tin vào vảy. Một con gà vảy tốt nhưng chủ nuôi không biết cách om bóp, vô nghệ, không cho “quần sương” (tập luyện) thì ra trường cũng thua. Vảy tốt phải đi đôi với cách nuôi tốt. Đó mới là bí quyết của các sư kê lão luyện.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Gà có vảy tốt có chắc chắn thắng không?
Không. Như tôi đã nói, vảy tốt chỉ là một yếu tố “cần”. Yếu tố “đủ” là cách nuôi, cách om bóp, và sự may mắn. Gà vảy tốt cho thấy nó có tố chất của một chiến kê, nhưng người nuôi không biết phát huy thì cũng bằng không.
2. Vảy Huyền Châm đóng ở đâu là tốt nhất?
Vảy Huyền Châm (vảy nhỏ như kim) phải đóng ngay cựa (ngang hàng với cựa) thì mới là vảy tốt, chủ về đòn đâm hiểm (thường đâm mắt). Nếu đóng dưới cựa, nó gọi là vảy Ém, là vảy xấu, gà hay thua oan. Nếu đóng trên cựa, nó là vảy Dặm, không tốt cũng không xấu.
3. Phân biệt vảy Án Thiên và vảy Cán Trên?
Đây là điều người mới chơi rất hay nhầm. Cả hai đều là vảy lớn (đại giáp). Án Thiên là vảy đóng ngay hàng đầu tiên, sát gối. Cán Trên là vảy đóng ở hàng thứ tư (tính từ gối xuống). Án Thiên là vảy cực quý (linh kê), còn Cán Trên là vảy xấu, gà đá dở.
